توسعه شهری و علوم مهندسی مربوط به آن امروزه در سطح گسترده‌ای در حال رشد است. واضح است که این موضوع به‌صورت مستقیم با رفاه، اقتصاد و مهم‌تر از همه «جان» شهروندان سروکار دارد. بنابراین لازمه ایجاد آسودگی خاطر و امنیت جان شهروندان، انتخاب صحیح و دقیق مصالح مورد نیاز برای ساختمان‌سازی و آشنایی با آن است. مطالب این حوزه به‌صورت تخصصی توسط مهندسان و متخصصان فعال در این حوزه مورد مطالعه قرار می‌گیرد. قالب‌بندی بتن یکی از اصلی‌ترین و مهم‌ترین مراحل در ساخت بناهایی به‌شمار می‌رود که پایه بتنی دارند.ما در آرتاسازه به بررسی قالب بتن لبه تسمه‌ای میپردازیم.

«قالب بتن» نیز به‌عنوان یکی از سازه‌های موقت ساختمانی به‌حساب می‌آید که تقریباً در ساخت تمام سازه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد و انواع مختلفی دارد که هر کدام بنا به شرایط، به کار گرفته می‌شوند.این قالب‌ها پس از اتمام زمان نیاز به استفاده از آن‌ها، از سازه اصلی جدا می‌شوند. قالب‌های بتنی در انواع مختلفی تولید و به نسبت نیاز استفاده می‌گردند. در این مقاله به بررسی تفصیلی یکی از انواع این قالب‌ها با عنوان «قالب بتن لبه تسمه‌ای» که در گروه قالب فلزی دسته‌بندی شده است، و آشنایی با آن می‌پردازیم. این نوع قالب بتنی با نام قالب بتن لبه جوشی نیز شناخته می‌شود.

قالب بتن لبه تسمه‌ای (جوشی)

انواع قالب‌های بتن لبه تسمه‌ای

قالب بتن در انواع مختلف چوبی، پلاستیکی، پارچه‌ای، فلزی و … وجود دارد که سازندگان به نسبت نیاز و نوع سازه در حال ساخت، از آن‌ها استفاده می‌کنند. قالب فلزی یکی از شناخته‌شده‌ترین قالب هاست که برای بسیاری از سازه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. این قالب خود در سه نوع قالب خاص، قالب لبه تسمه‌ای یا همان جوشی و قالب لبه خم تولید و استفاده می‌شود که هر کدام از این قالب‌ها، در شرایط متفاوت به کار گرفته می‌شوند. قالب بتن لبه تسمه‌ای (جوشی) خود در دو نوع تولید و استفاده می‌گردد:

  • قالب بتن تسمه‌ای لبه 5 سانتی
  • قالب بتن تسمه‌ای لبه 6 سانتی

همان‌طور که پیداست، این قالب‌های بتن لبه تسمه‌ای بر اساس میزان ضخامت لبه به دو دسته تقسیم شده‌اند. هم قالب بتن لبه 5 سانتی و هم لبه 6 سانتی از ورق‌های فولادی با تعداد و ابعاد مشخص تشکیل شده‌اند که این تعداد و ضخامت به‌عنوان یک استاندارد تولید برای قالب در نظر گرفته شده است. اما با توجه به نیاز و درخواست مشتری، در ابعاد و تعداد دلخواه نیز قابلیت تولید دارند. بنابراین اولین و مهم‌ترین نکته در انتخاب نوع قالب بتن تسمه‌ای یا جوشی، نیازسنجی و بررسی موارد استفاده از این قالب بتن است که توسط مهندسان و متخصصان حوزه مربوطه انجام می‌شود.

انواع قالب‌های بتن لبه تسمه‌ای

قالب بتن لبه تسمه‌ای چه کاربردی دارد؟

قالب بتن همان‌طور که از نامش پیداست، به‌عنوان وسیله‌ای جهت بتن‌ریزی در آن به کار گرفته می‌شود. از طرفی می‌دانیم بتن وزن بسیار بالایی دارد و بنابراین، بدیهی است قالبی که قرار است بتن در آن ریخته شود، باید از سختی و مقاومت بالایی جهت نگه‌داری بتن برخوردار باشد. از این رو قالب‌های بتن فلزی که قالب تسمه‌ای (جوشی) که در این دسته قرار می‌گیرند، از صفحاتی از جنس فولاد ساخته شده‌اند.

به همین جهت می‌توان نتیجه گرفت این قالب‌ها استحکام بسیار بالایی دارند و برای انواع سازه‌هایی با بتن سنگین، می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند. چرا که در قالب بتن لبه تسمه‌ای با صفحات فولادی، قالب‌گیری به‌صورت استاندارد و کاملاً صاف و یکنواخت انجام می‌شود. همچنین به علت نحوه اتصال دقیق و حساس صفحات قالب در این نوع، هیچ درز و شیاری برای خارج شدن شیره بتن از قالب وجود ندارد.

بنابراین قالب بتن لبه جوش می‌تواند مناسب‌ترین انتخاب برای سازه‌های حساس و البته سنگین باشد. لازم به ذکر است که لازمه عدم وجود درز، دقت در کیفیت اتصال صفحات قالب است. با توجه به دقت بالا در تولید قالب بتن تسمه‌ای و استحکامی که این نوع قالب از آن برخوردار است، قالب لبه جوشی می‌تواند به‌صورت طولانی مدت و در چندین پروژه سنگین مورد استفاده قرار گیرد و از همین رو، بسیار مقرون به صرفه است.

قالب بتن لبه تسمه‌ای چه کاربردی دارد؟

تفاوت‌های قالب بتن تسمه‌ای و قالب بتن لبه‌ای

قالب‌های بتنی لبه تسمه‌ای و لبه‌ای، به لحاظ ظاهری مشابهت‌های بسیاری باهم دارند.

تفاوت از نظر ساختار

اما اصلی‌ترین تفاوت آن‌ها در روش ساختشان است؛ درواقع تعداد و ابعاد و ضخامت ورق‌های مورد استفاده در این دو نوع قالب، آن‌ها را از هم متمایز می‌کند. بدین صورت که در قالب بتن لبه‌ای به‌جای چند صفحه، تنها از یک صفحه فولادی استفاده می‌شود که ضخامت و ابعاد آن عموماً با ابعاد و ضخامت ورق‌های به‌کار رفته در قالب بتن تسمه‌ای متفاوت است. بر همین اساس واضح است که وزن این دو نوع قالب نیز با هم یکسان نیست و قالب بتن لبه تسمه‌ای، با توجه به ضخامت و تعداد بیشتر ورق‌های فولادی، از وزن بیشتری برخوردار است. طبق مطالعات، محاسبات و اندازه‌گیری‌های انجام شده توسط متخصصان فعال در این حوزه، به‌صورت متوسط قالب لبه تسمه‌ای به مقدار 2500 گرم سنگین‌تر از قالب لبه خم در واحد متر مربع است.

همان‌طور که پیش‌‌تر اشاره شد، قالب‌ها پس از انجام و اتمام کار باز و از بتن جدا می‌شوند. در این مرحله لازم است درزهای تکه‌های بتن که در کنار هم قرار گرفته‌اند، سنجیده شود. با بررسی و مقایسه تعداد درزهای موجود در بتن‌های قالب تسمه‌ای و قالب لبه خم مشخص شده است که تعداد این درزها در قالب لبه تسمه‌ای کمتر از قالب لبه خم است.

تفاوت قیمت

قیمت و هزینه همواره یکی از فاکتورهای مهم و تأثیرگذار در انتخاب بوده است. هرچند تفاوت قیمت استفاده از قالب لبه تسمه‌ای و لبه خم چندان قابل توجه نیست، اما به‌هرحال این فاکتور در مقایسه بین این دو نوع قالب به چشم می‌خورد. در حالت کلی و وزن‌های برابر، قالب لبه جوش قیمت کمتری نسبت به لبه خم دارد؛ اما طبق موارد عنوان‌شده، وزن قالب لبه تسمه‌ای بیشتر از قالب لبه خم است و بنابراین در شرایط مساوی، قیمت واحد این دو قالب تفاوت چندانی باهم ندارد. درواقع قیمت تمام شده قالب لبه تسمه‌ای به‌صورت جزئی ارزان‌تر از قالب لبه خم است.

تفاوت از نظر دوام

مورد دیگری که در تفاوت این دو نوع قالب به چشم می‌خورد، عمر مفید آن‌هاست. صفحات به‌کار رفته در قالب لبه تسمه‌ای توسط جوش به یکدیگر متصل شده‌اند. بنابراین می‌توان دریافت که در گذر زمان و با استفاده مکرر از این قالب، جوش‌ها کنده یا معیوب شوند و موجب نشتی شیره بتن گردند. اما با توجه به اینکه در قالب لبه خم تنها یک صفحه به‌کار رفته است، این مشکل وجود ندارد. از این رو در حالت کلی می‌توان گفت قالب لبه خم عمر مفید بیشتری نسبت به قالب لبه جوش دارد.

تفاوت‌های قالب بتن تسمه‌ای و قالب بتن لبه‌ای

مزایای قالب بتن لبه تسمه‌ای

طبق موردی که در اواسط مقاله به آن اشاره شد، بتن‌ریزی در قالب لبه تسمه‌ای در حالت استاندارد و کاملاً یکنواخت در سازه انجام می‌شود. از آنجایی که یکدست بودن بتن‌ریزی از اهمیت بالایی برخوردار است، این مورد را می‌توان مزیتی بسیار مهم در استفاده از قالب بتن لبه تسمه‌ای دانست.

مزیت دیگر استفاده از این نوع قالب عدم نشتی شیره بتن است که لازمه دستیابی به این مهم در عملیات بتن‌ریزی، توجه و دقت بالا در کیفیت جوشکاری صفحات بتن به یکدیگر است. درواقع جوشکاری صفحات باید با دقت و کیفیت بسیار بالا انجام شود تا هیچ درزی برای خروج شیره بتن باقی نماند و عملیات بتن‌ریزی با موفقیت کامل انجام شود.

دیگر مزیت بسیار قابل توجه استفاده از قالب بتن لبه تسمه‌ای مقرون به صرفه بودن آن است. صرفه‌جویی در هزینه‌های انجام پروژه مهارتی است که لازم است فعالان این زمینه به خوبی درمورد فاکتورهایی که می‌توانند از آن‌ها جهت کاهش هزینه‌های پروژه استفاده کنند، آگاه باشند. از این رو قالب بتن لبه تسمه‌ای انتخاب متخصصانی است که قصد صرفه‌جویی در هزینه‌های چندین پروژه را دارند. چرا که امکان استفاده مجدد از این نوع قالب و حتی فروش آن پس از اتمام کار وجود دارد.

حتی در صورت سقوط از ارتفاع، خم و کج شدگی تحت فشار بالا و هرگونه آسیب دیگری در این نوع قالب را می‌توان تنها با تعمیر یا تعویض تسمه معیوب برطرف کرد و مجدداً آن را مورد استفاده قرار داد.

مزایای قالب بتن لبه تسمه‌ای

جمع‌بندی

بتن ماده‌ای با حالت خمیری است که در گذر زمان به حالت جامد تبدیل می‌شود. شکل نهایی بتن در ساختمان‌سازی بسیار حائز اهمیت است و بنابراین، لازم است بتن در قالبی قرار گیرد که طی مدت بسته و محکم شدن، دچار تغییر شکل نشود. چراکه شکل و حالت نهایی بتن در تعیین میزان استحکام نهایی آن نقش بسیاری دارد. از این جهت لازم است قالبی که بتن‌ریزی در آن انجام می‌گیرد، با دقت بالایی انتخاب شود. با توجه به موارد و مزایایی که گفته شد، و البته با در نظر گرفتن ترجیحات، اولویت‌ها و نوع سازه در پروژه، قالب بتن تسمه‌ای با نقاط قوت ذکر شده در مقاله، می‌تواند یکی از بهترین گزینه‌ها جهت انتخاب متخصصان و مهندسان این زمینه باشد.

 

Rate this post

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *